استاندارد روش روزمره نمونهگيري آب
1 ـ هدف
هدف از ارائه اين دستورالعمل بيان و چگونگي روشهائي است كه مناسب نمونهگيري روزمره از آب جهت آزمونهاي تجزيه شيميائي , فيزيكي و ميكروبيولوژي ميباشد .
2 ـ دامنهكاربرد
2 ـ 1 ـ كاربرد اين روشها فقط در مقياس عمومي و براي آزمونهاي روزمره كنترلي در جهت شناخت تغييرات ويژگيها آب در رسيدن به حدود بحراني مناسب بوده و در موارد داوري و يا مورد خاص كه به دقت عمل بيشتري احتياج دارد بايد از استاندارد روش نمونهگيري آب ( استاندارد شماره 2347 ايران ) استفاده شود .
2 ـ 2 ـ با حذف سترون كردن ظروف نمونهگيري روشهاي نمونهگيري اين استاندارد در مورد آزمونهاي شيميائي و فيزيكي نيز بكار ميرود .
3 ـ نكات عمومي
3 ـ 1 ـ هدف از نمونهگيري بدست آوردن قسمت كوچكي از آب است كه نمايانگر خصوصيات واقعي منبع اصلي باشد و عوامل مهم آن عبارتند از :
نقاط نمونهگيري , زمان و تناوب نمونهگيري حفظ تركيبات نمونه تا لحظه آزمون
3 ـ 2 ـ در هر روش نمونهگيري قواعد زير بايد بكار رود .
الف ـ نمونهها بايد نمايانگر وضعيت موجود در نقطه نمونهگيري باشد .
ب ـ حجم نمونه بايد در حدي باشد كه تكرار آزمون به تعداد مورد نظر ميسر گردد .
ج ـ نمونهها بايد طبق روشي جمعآوري بستهبندي و حمل و نقل شود كه پيشبيني و مراقبتهاي لازم جهت عدم تغيير در تركيبات و خصوصيات ويژه آن تا مرحله اجراي آزمايش صورت پذيرد .
3 ـ 3 ـ نمونهها را بايد بطور معمول بدون جداكردن ذرات معلق برداشت و درصورتيكه آب موجود در منبع اصلي داراي مواد كلوئيدي و يا مواد معلق بهم پيوسته باشد . بايد نمونهها بطور نسبي نمايانگر اين مواد نيز باشد .
4 ـ ظروف حمل نمونه
اين ظروف بايد از نوع پلاستيك خشك ( پلياتيلن ) و يا شيشهاي باشد كه بدليل نشكن بودن ظروف پلياتيلن معمولا به نوع شيشهاي برتري دارد . ولي در مورد نمونههائي كه داراي تركيباتي مانند فسفر است در غلظتهاي بالا بايد از نوع شيشهاي استفاده نمود . ( نوع ظرف زمان نگهداري و شرايط آن در جدول شماره يك جهت هر آزمون بيان شده است .)
4 ـ 1 ـ ظروف پلياتيلن را در محلول 5 درصد يد در محلول 8درصد يدور پتاسيم بمدت يك هفته قرار دهيد تا بصورت غير فعال درآيد .
4 ـ 2 ـ ظروف شيشهاي را نيز بمدت 8 روز در محلول %5درصد اسيد فلوئوريك قرار دهيد .
4 ـ 3 ـ در جمعآوري نمونه براي آزمونهاي باكتريولوژي لازم است ظروف حمل نمونه در ابتدا سترون شده و سپس بكار رود . و اينگونه نمونهها بايد بفوريت مورد آزمون قرار گيرد و در غير اينصورت با قرار دادن نمونهها در محل تاريك و درون يخ مسائلي مانند تكثير و يا ازميان رفتن خصوصيات ميكروبيولوژي تا حدود 24 ساعت پس از جمعآوري بحداقل ميرسد .
ولي در هر صورت اولويت دارد تا شش ساعت اوليه آزمايش گردد .
4 ـ 4 ـ در هنگام نمونهگيري از آبهاي كلردار بايد چند قطره از محلول ده درصد تيوسولفات نيز به ظرف نمونهگيري اضافه نمود .
5 ـ روشهاي نمونهگيري
5 ـ 1 ـ روش نمونهگيري از آبهاي زير زميني
5 ـ 1 ـ 1 ـ وسائل مورد نياز
الف : بطري دهان گشاد شيشهاي و يا پلاستيكي ساخته شده از مواد غير سمي به حجم 200 تا 500 ميليلي