نیروگاه خورشیدی – حرارتی
- سیستم خورشیدی که پرتوهای خورشید را جذب کرده و با استفاده از حرارت جذب شده تولید بخار مینماید.
- سیستمی موسوم به سیستم سنتی که همانند دیگر نیروگاههای حرارتی بخار تولید شده را توسط توربین و ژنراتور به الکتریسیته تبدیل میکند.
نیروگاههای حرارتی خورشید از نوع سهموی خطی
در
این نیروگاهها، از منعکس کنندههایی که به صورت سهموی خطی میباشند جهت
تمرکز پرتوهای خورشید در خط کانونی آنها استفاده میشود و گیرنده به صورت
لولهای در خط کانونی منعکس کنندهها قرار دارد. در داخل این لوله روغن
مخصوصی در جریان است که بر اثر حرارت پرتوهای خورشید گرم و داغ میگردد.
روغن
داغ از مبدل حرارتی عبور کرده و آب را به بخار به مدارهای مرسوم در
نیروگاههای حرارتی انتقال داده میشود تا به کمک توربین بخار و ژنراتور به
توان الکتریکی تبدیل گردد.
برای بهرهگیری بیشتر و افزایش بازدهی
لوله دریافت کننده سطح آن را با اکسید فلزی که ضریب بالایی دارد پوشش
میدهند و همچنین در محیط اطراف آن لوله شیشهای به صورت لفاف پوشیده
میشود تا از تلفات گرمایی و افت تشعشعی جلوگیری گردد و نیز از لوله دریافت
کننده محافظت بعمل آید.
ضمناً بین این دو لوله خلاء بوجود
میآوردند برای آنکه پرتوهای تابشی خورشید در تمام طول روز به صورت مستقیم
به لوله دریافت کننده برسد.
در این نیروگاهها یک سیستم ردیاب خورشید
نیز وجود دارد که بوسیله آن آینههای شلجمی دائماً خورشید را دنبال
میکنند و پرتوهای آن را روی لوله دریافت کننده متمرکز مینمایند.
تغییرات
تابش خورشید در این نیروگاهها توسط منبع ذخیره و گرمکن سوخت فسیلی جبران
میشوند. در چند کشور نظیر ایالات متحده آمریکا – اسپانیا – مصر – مکزیک –
هند و مراکش از نیروگاههای سهموی خطی استفاده شدهاست که این نیروگاهها یا
در مرحله ساخت و یا در مرحله بهرهبرداری قرار دارند. در ایران نیز
تحقیقات و مطالعاتی در زمینه این نیروگاهها انجام شده و پروژه یک نیروگاه
تحقیقاتی با ظرفیت ۳۵۰ کیلووات توسط سازمان انرژیهای نو ایران در شیراز در
حال انجام میباشد و انتظار میرود تا پایان سال ۸۳ به بهرهبرداری برسد.
نیروگاههای حرارتی از نوع دریافت کننده مرکزی
در
این نیروگاهها پرتوهای خورشیدی توسط مزرعهای متشکل از تعداد زیادی آینه
منعکس کننده بنام هلیوستات بر روی یک دریافت کننده که در بالای برج نسبتاً
بلندی استقرار یافتهاست متمرکز میگردد.
در نتیجه روی محل تمرکز پرتوها انرژی گرمایی زیادی بدست میآید که این
انرژی بوسیله سیال عامل که داخل دریافت کننده در حرکت است، جذب میشود و
بوسیله مبدل حرارتی به سیستم آب و بخار مرسوم در نیروگاههای سنتی منتقل
شده و بخار فوق گرم در فشار و دمای طراحی شده برای استفاده در توربین
ژنراتور تولید میگردد.
این سیال عامل در مبدلهای حرارتی در کنار آب
قرار گرفته و موجب تبدیل آن به بخار با فشار و حرارت بالا میگردد. در
برخی از سیستمها سیال عامل آب است و مستقیماً در داخل دریافت کننده به
بخار تبدیل میشود.
برای استفاده دائمی از این نوع نیروگاه در
زمانی که تابش خورشید وجود ندارد مثلاً ساعات ابری یا شبها از سیستمهای
ذخیره کننده حرارت و یا احیاناً از تجهیزات پشتیبانی که ممکن است از سوخت
فسیلی استفاده کنند جهت ایجاد بخار برای تولید برق کمک گرفته میشود.
(((مطالعات
ساخت اولین نیروگاه خورشیدی ایران از نوع دریافت کننده مرکزی توسط سازمان
انرژیهای نو ایران و با کمک شرکتهای مشاور و سازنده داخلی با ظرفیت یک
مگاوات و سیال عامل آب و بخار در طالقان جریان دارد. کلیه مطالعات اولیه و
پتانسیل سنجی و طراحی نیروگاه به انجام رسیده و یک نمونه هلیوستات نیز
ساخته شدهاست.)))
دودکشهای خورشیدی
روش دیگر برای تولید الکتریسیته از انرژی خورشید استفاده از برج نیرو یا دودکشهای خورشیدی میباشد در این سیستم از خاصیت دودکشها استفاده میشود به این صورت که با استفاده از یک برج بلند به ارتفاع حدود ۲۰۰ متر و تعداد زیادی گرم خانههای خورشیدی که در اطراف آن است هوای گرمی که بوسیله انرژی خورشیدی در یک گرمخانه تولید میشود و به طرف دودکش یا برج که در مرکز گلخانهها قرار دارد، هدایت میشود.
این
هوای گرم بعلت ارتفاع زیاد برج با سرعت زیاد صعود کرده و با عث چرخیدن
پروانه و ژنراتوری که در پایین برج نصب شدهاست میگردد و بوسیله این
ژنراتور برق تولید میشود
نیروگاههای حرارتی از نوع بشقابی
در
این نیروگاهها از منعکس کنندههایی که به صورت شلجمی بشقابی میباشد جهت
تمرکز نقطهای پرتوهای خورشیدی استفاده میگردد و گیرندههایی که در کانون
شلجمی قرار میگیرند.
به کمک سیال جاری در آن انرژی گرمایی را جذب نموده و به کمک یک ماشین حرارتی و ژنراتور آن را به نوع مکانیکی و الکتریکی تبدیل مینماید.
مزایای نیروگاههای خورشیدی
نیروگاههای خورشیدی که انرژی خورشید را به برق تبدیل میکنند امید است در آینده با مزایای قاطعی که در برابر نیروگاههای فسیلی و اتمی دارند به خصوص اینکه سازگار با محیط زیست میباشند، مشکل برق بخصوص در دوران انجام ذخائر نفت و گاز را حل نمایند. تأسیس و بکارگیری نیروگاههای خورشیدی آیندهای پر ثمر و زمینهای گسترده را برای کمک به خودکفایی و قطع وابستگی کشور به صادرات نفت فراهم خواهد کرد.
به ذکر چند مورد از مزایای این نیروگاهها میپردازیم:
1 – تولید برق بدون مصرف سوخت
2 – عدم نیاز به آب زیاد :
نیروگاههای خورشیدی بخصوص دودکشهای خورشیدی با هوای گرم احتیاج به آب ندارند لذا برای مناطق خشک مثل ایران بسیار حائز اهمیت میباشند. (نیروگاههای حرارتی سنتی هنگام فعالیت نیاز به آب مصرفی زیادی دارند).
3 – آلوده نشدن محیط زیست
4 – امکان تامین شبکه های کوچک و ناحیه ای
5 – استهلاک کم و عمر زیاد
6 – عدم احتیاج به متخصص :
نیروگاههای خورشیدی احتیاج به متخصص عالی ندارند و میتوان آنها را بطور اتوماتیک بکار انداخت، در صورتی که در نیروگاههای اتمی وجود متخصصین در سطح عالی ضروری بوده و این دستگاهها احتیاج به مراقبتهای دائمی و ویژه دارند.
کاربرد های غیر نیروگاهی :
1 - آبگرمکن و حمام خورشیدی:
تولید آب گرم مصرفی ساختمانها اقتصادیترین روشهای استفاده از انرژی خورشیدی است میتوان از انرژی حرارتی خورشید جهت تهیه آب گرم بهداشتی در منازل و اماکن عمومی به خصوص در مکانهایی که مشکل سوخت رسانی وجود دارد استفاده کرد.
2 – سرمایش و گرمایش خورشیدی:
با افزودن سیستمی معروف به سیستم تبرید جذبی به سیستمهای خورشیدی میتوان علاوه بر آب گرم مصرفی و گرمایش از این سیستمها در فصول گرما برای سرمایش ساختمان نیز استفاده کرد.
3 – آب شیرین کن خورشیدی:
هنگامی که حرارت دریافت شده از خورشید با درجه حرارت کم روی آب شور اثر کند تنها آب تبخیر شده و املاح باقی میماند.
سپس با استفاده از روشهای مختلف میتوان آب تبخیر شده را تنظیم کرده و به این ترتیب آب شیرین تهیه کرد.
4 – خشک کن خورشیدی:
خشک کردن عبارت است از گرفتن قسمتی از آب موجود در مواد غذایی و سایر محصولات که باعث افزایش عمر انباری محصول و جلوگیری از رشد باکتریها میباشد. در خشک کنهای خورشیدی بطور مستقیم و یا غیر مستقیم از انرژی خورشیدی جهت خشک نمودن مواد استفاده میشود و هوا نیز به صورت طبیعی یا اجباری جریان یافته و باعث تسریع عمل خشک شدن محصول میگردد
5 – اجاق خورشیدی
6 -کوره های خورشیدی:
متداولترین سیستم یک کوره خورشیدی متشکل از دو آینه یکی تخت و دیگری کروی میباشد. نور خورشید به آینه تخت رسیده و توسط این آینه به آینه کروی بازتابیده میشود. طبق قوانین اپتیک هر گاه دسته پرتوی موازی محور آینه با آن برخورد نماید در محل کانون متمرکز میشوند به این ترتیب انرژی حرارتی گسترده خورشید در یک نقطه جمع میشود که این نقطه به دماهای بالایی میرسد
7 – خانه های خورشیدی
----------------------------------------
سیستمهای فتوولتاییک
به پدیدهای که در اثر تابش نور بدون استفاه از مکانیزمهای محرک، الکتریسیته تولید کند پدیده فتوولتائیک و به هر سیستمی که از این پدیدهها استفاده کند سیستم فتوولتائیک گویند.
از سری و موازی کردن سلولهای آفتابی میتوان به جریان و ولتاژ قابل قبولی دست یافت.
در نتیجه به یک مجموعه از سلولهای سری و موازی شده پنل (Panel) فتوولتائیک میگویند.
امروزه اینگونه سلولها عموماً از ماده سیلیسیم تهیه میشود و سیلیسیم مورد نیاز از شن و ماسه تهیه میشود که در مناطق کویری کشور، به فراوانی یافت میگردد.
بنابراین از نظر تأمین ماده اولیه این سلولها هیچگونه کمبودی در ایران وجود ندارد.
با سلام : امیدوارم از مطالب این وبلاگ استفاده لازم را برده باشید. هدف از نگارش مطالب این وبلاگ ایجاد منبعی غنی از مقالات علمی در زمینه علوم تاسیسات و مکانیک ، و بالا بردن سواد تکنولوژِیکی متخصصان به جای علوم محض است لذا کپي برداري از مطالب وبلاگ فقط با ذکر صلوات براي فرج امام زمان (ع) مجاز هست